Vanuit mijn interesse voor alles wat met ketonen te maken heeft, ontkwam ik er niet langer aan om exogene ketonen te testen. Dit zijn ketonen die je niet zelf in het lichaam aanmaakt door middel van ketogene voeding (endogene ketonen), maar ketonen die je kunt innemen als supplement. Exo betekent van buiten, en endo betekent van binnen. In de afgelopen maanden heb ik bij een aantal mensen in diverse gezondheidssituaties exogene ketonen uitgeprobeerd. Daarnaast heb ik zoveel mogelijk informatie en studies gelezen. In dit artikel breng ik bij elkaar wat ik tot nu toe heb gevonden.

Het ketogeen dieet geniet sinds een paar jaar een groeiende populariteit, en de laatste tijd komen er ook steeds meer exogene ketonen op de markt. Lange tijd heb ik die boot afgehouden en me volledig gericht op het ketogeen dieet. Sinds een paar maanden ben ik me toch gaan verdiepen in exogene ketonen. Waarom? Omdat ik ook een aantal voordelen van deze ketonen zie. Goede informatie is hierbij nodig want er doen een aantal bevooroordeelde berichten de ronde over dit product, zowel positief als negatief.

Om te begrijpen wat het nut van exogene ketonen kan zijn, is het van belang om eerst te weten welke ketonen er van nature bestaan in het lichaam:

  • Acetoacetaat (AcAc): Ketonlichaam geproduceerd in de lever in gelijke hoeveelheden als ßHB.
  • Aceton: Bijproduct uit afbraak van acetoacetaat, wordt wel ketonlichaam genoemd. Veroorzaakt de kenmerkende ademgeur.
  • Bèta-hydroxybutyraat (ßHB): Het belangrijkste ketonlichaam gebruikt als energiebron in de hersenen en bepaalde lichaamsweefsels, signaalfunctie in diverse metabole routes. Deze vorm van ketonen wordt voornamelijk gebruikt in ketonen supplementen.

Let op, raspberry ketonen zijn geen ketonen. Er zijn meerdere varianten van dit product met een samenstelling van B-vitamines, vezels, of spijsverteringsenzymen. Andere merken bieden een samenstelling van een stofje uit frambozen dat de scheikundige naam 4-(4′-hydroxyfenyl) butaan-2-on draagt. Keton verwijst hier slechts naar de moleculaire structuur. Volgens de fabrikant hebben deze frambozenketonen een vergelijkbaar effect als capsaïcine, een stof die o.a. in cayennepeper gevonden wordt. Dit kan bijdragen aan verhoging van het metabolisme waardoor je meer energie verbruikt, net zoals groene thee en koffie dat doen. Maar het heeft helemaal niets te maken met exogene ketonen.

Deze capsules zorgen op geen enkele manier voor ketose of productie van ketonen in het lichaam. De prijs van dit product is lekker laag en dat heeft een reden. Ketonen zijn een duur product en die koop je niet voor een paar euro. Lees altijd goed het etiket welke ingrediënten erin zitten. Op het lezen van etiketten kom ik zo terug.

Soorten exogene ketonen

Er zijn inmiddels een aantal varianten van exogene ketonen op de markt. Allemaal bevatten ze bèta-hydroxybutyraat in één of meerdere vormen. Hier ga ik zo dieper op in. Dit zijn de verschillende soorten exogene ketonen:

Ketonenzouten

Dit zijn exogene ketonen (ßHB) gebonden aan mineralen (calcium, magnesium, kalium en natrium). Deze zijn voornamelijk verkrijgbaar in de poedervorm en kunnen worden opgelost in water.
Er bestaan ook capsules met ketonen zouten, maar om aan een goede dosering te komen, moet een flink aantal capsules per dag ingenomen worden. Een voordeel van ketonenzouten is dat ze helpen de zouten die je anders verliest tijdens ketose meteen weer aan te vullen. Een nadeel is dat er nogal wat verschillen zijn tussen de verschillende vormen ketonenzouten en dat de ene effectiever is dan de andere. Er zijn varianten met en zonder extra cafeïne wat kan bijdragen aan verhoogde vetverbranding.

Ketonenesters

Dit is een vloeibare drank gemaakt van bèta-hydroxybutyraat ester op basis van alcoholverbinding. Er zijn ketonenesters op basis van acetoacetaat (AcAc diester) of op basis van bèta-hydroxybutyraat (ßHB monoester). De laatste vorm bevat alleen D-ßHB waardoor ketose snel stijgt. Tevens bevat het moleculen van butanediol wat omgezet wordt in ketonen door de lever en extra ketonen oplevert. Ketonenesters zijn bijzonder effectief en verhogen ketonen in het bloed snel tot een hoog niveau. Het grote nadeel is dat ze zeer kostbaar zijn en een vreselijke smaak hebben.

Vrije ketonzuren

Deze vorm van ketonen is vergelijkbaar met ketonenzouten, ze zijn echter niet gebonden aan mineralen. Het zijn vrije zuren. Dit is ideaal voor mensen die minder zouten willen innemen. Er zijn echter weinig merken op de markt die erin slagen de scherpe smaak van de vrije zuren te maskeren.

Verschillende vormen ketonen

Er zijn verschillende vormen van ketonen, genaamd isomeren. Isomeren omschrijven de verschillende scheikundige moleculen die uit hetzelfde aantal en type atomen bestaan, maar anders gerangschikt. De vorm D- (ook wel R- genoemd) en de L- (ook wel S- genoemd) zijn vormen van ßHB die elkaar spiegelbeeld vormen. Het is vergelijkbaar met een linker- en een rechterhand. Ze hebben dezelfde vorm, maar de linkerhand past niet in een rechterhandschoen en andersom.

De meesten merken ketonenzouten bevatten DL-ßHB, dit is een racemische mix. Dat wil zeggen, een mix van de D- en de L-vorm in een gelijke hoeveelheid (50/50). Dit is niet zo efficiënt omdat alleen D-ßHB gebruikt wordt voor energie. D-ßHB is de vorm die van nature in het lichaam ook geproduceerd wordt. L-ßHB is een vorm die voornamelijk in ketonen supplementen voorkomt.

Over de functie L-ßHB is nog niet veel bekend. Mogelijk speelt het ook een rol in het verlagen van inflammatie. Wel is bekend dat de L-vorm de D-vorm kan hinderen waardoor het effect deels verloren gaat.

Er is minimaal 3 gram D-ßHB (of R-ßHB) nodig om een licht positief effect te ervaren. Je hebt tenminste 6 gram DL-ßHB nodig voor een vergelijkbaar effect. Aangezien L-ßHB competitief is met D-ßHB kan de opname van de D-vorm gehinderd worden. D-ßHB (of R-ßHB) is de meest effectieve vorm van ketonenzouten.

Lees goed het etiket van het product om te ontdekken welke vorm het bevat. Staat de vorm niet gespecificeerd als D- (of R-) ßHB dan gaat het altijd om een racemische mix. Tot nu toe is er maar één fabrikant op die 100% lichaamsidentieke D-ßHB verkoopt, en die heeft daar patent op. Alle overige merken bevatten een mix. Logischerwijs zijn de mixvarianten voordeliger in prijs. Goedkoop kan hier echter betekenen dat het minder efficiënt is.

Wat doen exogene ketonen?

De exogene ketonen hebben in principe dezelfde werking als endogene ketonen.

  1. Energie leveren: Ketonen zijn een efficiënte energiebron voor o.a. het brein en het hart.
  2. Ondersteunen gewichtsverlies: Ketonen vergroten het gevoel van verzadiging, bruin vetweefsel doen toenemen en de insulinegevoeligheid verbeteren.
    • Ketonen verminderen ghreline waardoor de eetlust afneemt, dit kan bijdragen aan gewichtsverlies.
    • Er is een verschil tussen wit en bruin vet. Wit vet is het vet waar je vanaf wilt. Bruin vetweefsel is thermogeen, dat wil zeggen dat het de lichaamstemperatuur doet stijgen, waardoor er meer energie verbrand wordt. Dit komt doordat bruin vet meer mitochondriën bevat dan wit vet.
    • Ketonen kunnen de insulinegevoeligheid verbeteren en de bloedglucosespiegel verlagen.
  1. Betere cognitieve functies: Studies laten zien dat ketonen de bloedtoevoer naar het brein vergroten en gebruikt worden als alternatieve energiebron voor de hersencellen. Exogene ketonen helpen vermoedelijk ook bij een toename van BDNF (brain-derived neutrophic factor).
  2. Ondersteunen verbetering van spiermassa en atletische prestaties: ketonen hebben zowel een anabool als een katabool effect. De anabole werking draagt bij aan de opbouw van spiermassa. En het katabole effect komt doordat ketonen de afbraak van leucine verminderen. Dit aminozuur is nodig als trigger voor spieropbouw. Suppletie met ketonen helpt daarnaast de vermoeidheid te verminderen en atletische prestaties te verbeteren.
  3. Ontstekingsremming: Het is aangetoond dat ketonen het NLRP3 inflammasoom blokkeren en daarmee ontstekingsreacties remmen. Suppletie met exogene ketonen kan ook de CRP-waardes verlagen, een indicator voor ontstekingen.
  4. Verbetering van mitochondriale functie: Dit speelt een grote rol in herstel van vele ziektes.
  5. Vermindering van oxidatieve stress: Door verbetering van het benutten van zuurstof door diverse lichaamscellen, waaronder de zenuwcellen, wordt schade door reactieve zuurstofcomponenten (ook wel ROS genoemd, Reactive Oxygen Species) beperkt. Ook dit is een belangrijke factor in het herstel van vele ziektes.
  6. Afname migraine: ketonen kunnen helpen de frequentie van migraine aanvallen te verlagen door het leveren van een alternatieve brandstof voor het brein, inflammatie te verminderen en oxidatieve schade te beperken.

Exogene ketonen vs. ketogeen dieet

Zijn exogene ketonen hetzelfde als het volgen van een ketogeen dieet? Nee!

Een ketogeen dieet zorgt ervoor dat het lichaam endogeen ketonen gaat produceren. Hierbij is het de bedoeling dat je overschakelt op verbranding van vetten waaruit de ketonen geproduceerd worden. Vetverbranding is dus een essentiële stap in dit proces, een stap die overgeslagen wordt bij inname van exogene ketonen.

Exogene ketonen zijn niet bedoeld om een ketogeen dieet te vervangen. Ze kunnen wel de voordelen van het dieet ondersteunen en versterken. Hoewel er ook al voordelen gezien worden bij exogene ketonen zonder een ketogeen dieet.

De ketonen kunnen gebruikt worden bij mensen die grote moeite hebben om via het dieet in ketose te komen. Normaal gesproken komt iemand die ketogeen eet, na een paar dagen in ketose (verhoogde ketonenwaardes in het bloed). Er zijn echter veel voorbeelden te noemen waarbij mensen niet in staat zijn om zelf ketose te bereiken.

Denk aan patiënten met een chronische darmontsteking waarbij de opnamecapaciteit van de darmen ernstig verslechterd is. De grotere hoeveelheid vetten en eiwitten uit ketogene voeding kunnen hierdoor niet goed verteerd en opgenomen worden. Suppletie met ketonen zorgt ervoor dat de ontstekingsreactie geremd wordt zodat er herstel kan gaan plaatsvinden. Uiteraard is het wel belangrijk om na suppletie een goed dieet te volgen, zoals een paleodieet, of koolhydraatbeperkt dieet. Na verloop van tijd kunnen de darmen voldoende hersteld zijn om de voeding beter te verteren.

Ook mensen met langdurig verhoogde stress, burn-out, chronische inflammatie, diverse spijsverteringsproblemen, chronische vermoeidheid of psychische problemen kunnen baat hebben bij het omdraaien van het proces: eerst ketonen om in ketose te komen en de voordelen al te ervaren, en dan met ketogene voeding starten om milde ketose voort te zetten op eigen kracht. Dit levert de energie om in actie te komen en problemen op te lossen, zowel fysiek als mentaal. Uiteindelijk is een ketogene leefstijl een natuurlijker, duurzamer en voordeliger oplossing dan suppletie met ketonen.

Remming ketogenese?

Een veel gestelde vraag is of het innemen van exogene ketonen ertoe leidt dat de endogene productie van ketonen afneemt. Het antwoord is nee, tot op zekere hoogte.

Onderzoek laat zien dat hoge doseringen van ketonenesters de lipolyse (afbraak van lichaamsvet) verminderen. Bij zo’n 3,5 mmol/L ßHB in het bloed, treedt er insulinesecretie op wat de lipolyse remt en ketogenese vermindert. Dit is een ingebouwd mechanisme om ketoacidose te voorkomen. Het gebruik van ketonenzouten (DL- of R-) zal de ketonenwaardes niet zodanig verhogen dat er insuline vrijkomt en de lipolyse afneemt.

Darmklachten door ketonen

Inname van exogene ketonen kan in het begin zorgen voor darmklachten zoals diarree, opgezwollen buik, misselijkheid en braken. Deze klachten komen voor bij zowel de ketonen zouten, ketonen esters als de vrije ketonen. Het is daarom aan te raden om niet te beginnen met de volledige dosering, maar om het rustig op te bouwen. Ervaring leert dat de meeste mensen moeten wennen aan de ketonen waarna de klachten voorbij zijn. Hoe lang dit duurt, verschilt per persoon.

De klachten kunnen een reactie zijn van bepaalde bacteriën in het spijsverteringskanaal.

De oorzaak kan liggen in de hoeveelheid mineralen in het geval van de ketonen zouten. Of door de hoeveelheid vet bij de ketonen esters, maar ook door de ketonen zelf. Tolerantie zal na verloop van tijd toenemen en de klachten zullen verdwijnen.

De toegevoegde toevoegingen in het supplement, kunnen ook darmklachten geven. Vooral bij een SIBO (Small Intestine Bacterial Overgrowth), of andere disbalans in de darmen, kan de reactie heftig zijn op zoetstoffen zoals erythritol, maar ook op de B-vitamines.

Verwacht je voordeel te kunnen hebben van exogene ketonen, maar is een bepaald merk niet goed bevallen? Probeer dan meerdere varianten uit. Lees daarbij goed het etiket zodat je bewust een product koopt met andere toegevoegde ingrediënten en niet dezelfde klachten krijgt.

Let bij je keuze voor een product ook op of er cafeïne aan het product is toegevoegd. Mensen die gevoelig zijn voor cafeïne kiezen liever de cafeïnevrije variant. Van cafeïne is bekend dat het de vetverbranding kan verhogen en daarmee ketonenproductie laat stijgen. Het kan een toegevoegde waarde zijn voor wie flink wat kilo’s kwijt wil,  maar het kan ook een opgejaagd gevoel geven met een verhoogde hartslag.

Valse claims

Wie op internet gaat zoeken naar exogene ketonen zal op valse of overdreven claims stuiten. Ketonen worden vaak gepresenteerd als het allernieuwste middel om snel veel gewicht kwijt te raken. Het klopt dat ketonen kunnen bijdragen aan een gevoel van verzadiging, stabilisatie van de bloedglucose- en insulinespiegels. Hierdoor zullen minder tussendoortjes gegeten worden en uiteindelijk betere voedingskeuzes gemaakt worden. Denk echter niet dat zonder verandering van voeding en leefstijl met een dagelijkse portie ketonen het ideale gewicht behaald kan worden. Zodra je stopt met inname van exogene ketonen, is de ketose voorbij en komen oude gewoontes snel weer terug. Ga dus altijd aan de slag met een koolhydraatarme of ketogene leefstijl naast suppletie.

Voor wie is het geschikt?

Naar mijn mening zijn exogene ketonen niet de eerste stap op weg naar gewichtsverlies en gezondheid. Die eerste stap zal voeding en leefstijl moeten zijn. Zoals ik eerder schreef, kunnen de ketonen een zetje in de juiste richting zijn. Ze kunnen bijvoorbeeld helpen om de beginperiode van een ketogeen dieet, met de beruchte ketogriep, te overbruggen.

Ketonen stimuleren het proces van keto-adaptatie. De verhoogde waardes van ketonen zorgen voor meer MCT-kanalen (monocarboxylate transporters, niet te verwarren met medium chain triglyceriden). Als er meer MCT-kanalen zijn, kunnen de ketonen in het bloed effectiever opgenomen worden door het brein en in de weefsels. Gevolg daarvan is dat ketonenwaardes in het bloed zullen dalen, wat in dit geval een positief signaal is.

Zelf zie ik een groot voordeel van gebruik van ketonen bij neurologische schade. Zeker als snel een verhoging van ketonen in het bloed gewenst is om de hersenen van energie te voorzien. Bijvoorbeeld na een hersenschudding, traumatisch hersenletsel of beroerte.

Ook in het geval van neurologische aandoeningen waarbij het moeilijk is om iemand een ander voedingspatroon te laten volgen, is er een rol voor exogene ketonen mogelijk. Denk hierbij aan milde cognitieve stoornissen, dementie, Parkinson, MS en andere aandoeningen.

Idealiter wordt daarnaast een ketogeen dieet gevolgd.

Dit artikel is een samenvatting van vele studies en artikelen die er tot nu toe bestaan over de effecten van exogene ketonen, en het is zeker niet compleet. Zowel het ketogeen dieet als exogene ketonen staan volop in de belangstelling en er worden nog vele onderzoeken naar gedaan. Ongetwijfeld schrijf ik weer een nieuw artikel als er meer ontwikkelingen zijn op dit vlak. Ik hoop dat de informatie in dit artikel je helpt bij het vormen van een beeld over exogene ketonen.

Waar te koop?

Google op exogene ketonen en je vindt vooral merken met racemische mixen. Deze producten kunnen een optie zijn om mee te beginnen. Wil je de 100% R-ßHB ervaren?  Klik dan hier.

Heb je vragen over exogene ketonen of zou je er als professional mee willen werken? Neem dan contact op voor meer info.

 

 

Bronnen en referenties:

  • The Ketogenic Bible: Dr. Jacob Wilson, Ryan Lowery PhD.
  • Keto Answers: Dr. Anthony Gustin, Chris Irvin MS.
  • John C. Newman, Eric Verdin: “Ketone bodies as signaling metabolites”, Trends Endocrinol Metab., 2014.
  • Joseph C. LaManna, Nicolas Salem, Michelle Puchowicz, Bernadette Erokwu, Chris Flask, Zhenghong Lee: “Ketones suppress brain glucose consumption”, Adv Exp Med Biol., 2010.
  • Richard L. Reino, David Z. Gerhart, Roman Duelli, Bradley E. Enerson, Lester R. Drewes: “Diet-induced ketosis increases monocarboxylate transporter (MCT1) levels in rat brain”, Neurochem Int., 2001.
  • Shireesh Srivastava, Ulrich Baxa, gang Niu, Xiaoyuan Chen, Richard L. Veech: “A Ketogenic Diet Increases Brown Adipose Tissue Mitochondrial Proteins and UCP1 Levels in Mice”, IUBMB Life., 2013.
  • Tijs Vandoorne, Stefan De Smet, Monique Raemakers, Ruud Van Thienen, Katrien De Bock, Kieran Clarke, Peter Hespel: “Intake of a Ketone Ester Drink during Recovery from Exercise Promotes mTORC1 Signaling but Not Glycogen Resynthesis in Human Muscle”, Front Physiol., 2017.
  • Chiel Poffé, Monique Ramaekers, Ruud Van Thienen, Peter Hespel: “Ketone ester supplementation blunts overreaching symptoms during edurance training overload”, J Physiol., 2019
  • Hunter Waldman, Mattew J. McAllister: “Exogenous Ketones as Therapeutic Signaling Molecules in High-Stress Occupation: Implications for Mitigating Oxidative Stress and Mitochondrial Dysfunction in Future Research”, Nutr Metab Insights., 2020.
  • Klaus W. Lange, Katharina M. Lange, Ewelina Makulska-Gertruda, Yukiko Nakamura, Andreas Reissmann, Shigehiko Kanaya, Joachim Hauser: “Ketogenic Diets and Alzheimer’s Disease”, Food Science and Human Wellness, 2017.
  • Mayumi L. Prins, Joyce H. Matsumoto: “The collective therapeutic potential of cerebral ketone metabolism in traumatic brain injury”, J Lipid res., 2014.
  • Hayden White, Balasubramanian Venkatesh: “Clinical review: ketones and brain injury”, Crit Care., 2011.
  • Yun-Hee Youm, Kim Y. Nguyen, Ryan W. Grant, Emily L. Goldberg, Monica Bodogai, Dongin Kim, Dominic D’Agostino, Noah Plavansky, Christopher Lupfer, Thirumala D. Kanneganti, Seokwon Kang, Tamas L. Horvath, Tarek M. Fahmy, Peter A. Crawford, Arya Biragyn, Emad Alnemri, Vishwa Deep Dixit: “The ketone metabolite b-hydroxybutyrate blocks NLRP3 inflammasome-mediated inflammatory disease”, Nat Med., 2015.
  • Bernard Cuenoud, Mickaël Hartweg, Jean-Philippe Godin, Etienne Croteau, Mathieu Maltais, Christian-Alexandre Castellano, André C. Carpentier, Stephen C. Cunnane: “Metabolism of Exogenous D-Beta-Hydroxybutyrate, an Energy Substrate Avidly Consumed by the Heart and Kidney”, Front.Nutr., 2020.

Met dank aan Jos Hendriks voor de vertaling.

 

 

 

 


Diana (38)

‘We vermoeden dat u MS heeft. Er is geen diagnose maar het zal waarschijnlijk iets immunologisch zijn.’ Deze vernietigende woorden hoorde ik net na mijn kraamtijd van een neuroloog. Ook de oogarts had geen positief nieuws. Op een oogscan was te zien dat ik schade aan mijn netvlies en oogzenuw had. Ze zei stellig dat dit nooit meer zou herstellen.

Twee weken heb ik in bed liggen huilen totdat ik gek van mezelf werd. Ik googelde op MS en succesverhalen en kwam toen bij The Wahls Protocol uit. Een radicaal andere leefstijl gericht op voeding, stress management en sport.

Omdat ik na een half jaar nog steeds erg vermoeid bleef, ben ik op zoek gegaan naar hulp. Via via ben ik in contact gekomen met Louisette van Ketogeen Instituut Nederland. Samen zijn we gaan onderzoeken wat een ketogene leefstijl voor voordeel kon opleveren. Naast vermoeidheid had ik last van een donkere waas voor m’n ogen, draaiduizeligheid, hormonale migraine en tintelende benen. Mijn missie was om meer energie te krijgen. De overige symptomen nam ik maar voor lief.

Het lukte niet zo gemakkelijk om in ketose te komen maar na drie dagen vasten, was het zover. Binnen 2,5 week was m’n extreme duizeligheid als sneeuw voor de zon verdwenen. Daarnaast was ik niet meer zo vermoeid. Na ongeveer een jaar kreeg ik opnieuw een oogscan om eventuele verdere achteruitgang te monitoren. En wat bleek, de oogarts zag verbetering! Ze zei daarbij dat ze dit nog nooit had gezien.

Louisette is een vriendelijk en kundig persoon die uitgebreid de tijd neemt voor haar cursisten. Ze is makkelijk om mee te praten en neemt alle klachten en symptomen uiterst serieus. Ik heb er geen seconde spijt van gehad dat onze paden elkaar hebben gekruist. Wie weet wat ik nog meer kan bereiken als ik dit nieuw ingeslagen pad blijf bewandelen (lees: sprinten!). En ik meen ieder woord. Ik stond net nog met m’n zoontje te dansen. Ben zo dankbaar dat ik niet meer zo moe ben. Wat een plezier!

Toen Indra (45) de uitwerking zag van een ketogene leefstijl bij haar collega vond ze dit verbazingwekkend. “Zij was in korte tijd zoveel afgevallen, dat triggerde mij. Ik dacht: als er iets is dat werkt dan moet dit het wel zijn.” Ondanks haar twijfels en angst dat het bij haar niet zou lukken klopte ze in september 2019 bij Louisette aan. “Ik kon echt niet wachten om te starten!”

Na haar 30ste heeft Indra geen dieet meer gevolgd. Wel at ze normaal en sportte ze drie keer in de week. Maar als ze ook maar iets extra at, bijvoorbeeld op vakantie, dan kwam ze aan en deze kilo’s raakte ze niet meer kwijt. “In eerste instantie begon ik dan ook met het Banting programma (nu Keto Leefstijl Programma) om af te vallen. Dat er meer mogelijk was met deze leefstijl wist ik geeneens.” Ze had echter wel degelijk last van allerlei kwaaltjes. Allergieën die zich uitten in hooikoorts, eczeem en astma, onverklaarbare jeuk, vermoeidheid en hoofdpijn stonden o.a. op de “klachtenlijst” van Indra.

Indra had wel een stok achter de deur nodig, daarom koos ze voor het complete Keto Leefstijl Programma inclusief persoonlijke coaching. “Bij de eerste afspraak somde ik alles op wat bijzonder was aan mijn gezondheid. Dit was een hele lijst met vage klachten. Toen Louisette mij vertelde dat deze hele lijst met elkaar te maken had voelde ik mij zo opgelucht!”

 

Soepele start

Het traject ging eigenlijk vanaf het allereerste begin goed. Ketogeen eten verliep zo makkelijk bij Indra dat ze tijdens het programma voornamelijk focusten op haar gezondheid. Het enige nadeel wat ze ondervond was last van haaruitval. “Gelukkig was dit maar tijdelijk, nu groeit het weer normaal en heb ik er geen last meer van.”

Het voordeel van de coaching is dat je continue uitleg kan krijgen van Louisette en vragen kan stellen. Ook de lichamelijke uitleg hoort erbij, hoe alles werkt en hoe je lichaam reageert op de verschillende voedingsstoffen. “Dat vond ik wel belangrijk, ik wilde niet alleen dat het werkte maar ik wilde het ook begrijpen.”

De resultaten mogen er zijn

Dat ze al vrij snel goede resultaten behaalde vond ze erg motiverend en dit zorgde er ook voor dat Indra de leefstijl goed kon (en kan) volhouden. “In 6 maanden tijd viel ik 20 kilo af. Mijn astmaklachten zijn minder, ik heb nu minder last van hooikoorts, eczeem en hoofdpijn en ook de vage klachten zijn weg. Ik ben fitter én gezonder. Ik wist niet dat voeding zoveel kan doen voor je gezondheid.”

Toen Indra begon met ketogeen eten mocht ze in het begin (op persoonlijk advies) geen kaas en tomaat. Dat vond ze het moeilijkste want ze at dat vrijwel dagelijks.

“Later hebben we dit weer langzaam opgebouwd en dat ging gelukkig goed.”

Een ketogene leefstijl zorgt voor allerlei resultaten en dit is voor iedereen weer anders. “Het verrassendste vond ik wel dat het écht werkte. Ik twijfelde daar in het begin wel aan, eerst zien en dan geloven.”

 

En nu verder

Nu maanden na het programma houdt Indra zich nog steeds aan een ketogene leefstijl. “Ik ben echt superfan!” Het volhouden vindt Indra ook niet zwaar, veel minder zwaar dan ze had gedacht. “Voor mijn lijf werkt dit goed en ik ben dan ook van plan het de rest van mijn leven vol te houden. Ik zie het ketogeen eten ook echt als een leefstijl en niet als een dieet want dit is vol te houden en een dieet niet.”

Inmiddels is Indra wel wat minder streng, ze eet af en toe weer wat fruit en “zondigt” af en toe. “Als je het goed aanpakt kan je ook zeker flexibel omgaan met deze leefstijl. Zo drink ik in het weekend gerust een wijntje!”

Indra gelooft in het programma. “Het is zo’n succes! Niet alleen omdat het effectief is en goed voor je gezondheid maar vooral omdat het vol te houden is. Het werkt en het blijft werken!”

 

Aanbod

Ben je na het lezen van Indra’s verhaal nieuwsgierig of een ketogene leefstijl ook wat voor jou is? Neem dan contact op en stel me je vragen… kost niets! Weet je al zeker dat je meteen wilt beginnen met een ketogene leefstijl? Schrijf je meteen in voor het Keto Leefstijl Programma en begin vandaag nog.

 

 

 

Tekst: Van Holland Schrijft


PIJN
: “Een onaangename sensorische of emotionele ervaring verbonden met werkelijke of potentiële weefselbeschadiging.” Het beschermt tegen lichamelijke schade, maar waarom zijn er dan mensen met overgevoeligheid (of ongevoeligheid) voor pijnprikkels? En waardoor ontstaat chronische pijn? Heb jij als gezondheidsprofessional klanten met chronische pijnklachten? Of heb je er zelf mee te maken? Lees in dit artikel hoe een ketogeen dieet kan helpen de pijn te verminderen.

Men spreekt van chronische pijn als de pijn aanhoudend of terugkerend is. Het kan de kwaliteit van leven flink verminderen. En dat niet alleen, het draagt ook bij aan angststoornissen en depressieve gevoelens. Patiënten met chronische pijn krijgen vaak allerlei medicijnen om de pijn te dempen, meestal met vervelende bijwerkingen. Uit onderzoek blijkt dat vetzuren en ketonen een interessant effect hebben op pijn.

Soorten chronische pijn

De meeste chronische pijnklachten zijn te verdelen in twee soorten:

Ontstekingspijn. Deze pijn ontstaat door weefselschade in bijvoorbeeld hand, arm, organen. Dit zorgt voor voortdurende prikkeling van de pijnreceptoren. Het zenuwstelsel geeft deze pijnprikkels door aan de hersenen. Denk aan reuma, chronische darmontsteking, pancreatitis of rugpijn.Deze soort pijn kan redelijk goed behandeld worden met pijnstillers, maar die dienen dan wel op regelmatige basis ingenomen te worden, met mogelijke bijwerkingen en risico op verslaving.

Neuropatische pijn wordt veroorzaakt door beschadiging van het zenuwstelsel. Dit kan komen door een verwonding waarbij schade is ontstaan aan zenuwweefsel. Het kan ook worden veroorzaakt door een ziekte zoals diabetes, Multiple Sclerose, CVS, HIV, na een hersenbloeding of na chemotherapie. De pijn wordt veelal ervaren als tintelingen, brandend en prikkend gevoel, pijnscheuten of steken. Het komt spontaan en onregelmatig voor, maar ook voortdurend en zeurend. Ook een aanraking of beweging kan de pijn uitlokken. Constante of regelmatige pijn is beperkend en maakt het moeilijk om er mentaal mee om te gaan. Bestrijding met medicatie is niet effectief. Vaak is een ander soort behandeling nodig om de pijn te verlichten, zoals anti-epileptica, anti-depressiva of neurostimulatie.

En bestaat ook een soort pijn waar geen schade bij voor lijkt te komen door verwonding of ziekte. Dat is bijvoorbeeld het geval bij fibromyalgie, migraine of spanningshoofdpijn. Deze pijn is moeilijk te behandelen met medicatie en kan zeer frustrerend en belemmerend zijn.

Werk samen met je lijf

In een zoektocht naar andere manieren om pijn te bestrijden is men gaan kijken naar metabole mechanismes in het lichaam die een link hebben met pijnprikkels en pijnbeleving. Zo vond men bijvoorbeeld dat een paar dagen vasten al een verschil maakte. Het verbeterde pijnscores bij artrose en fibromyalgie, een effect wat 1-2 weken aanhield na beëindiging van het vasten. Nu is vasten niet een methode die je lang kunt blijven vol houden. Dus werd er gezocht naar een manier van voeding waarbij calorieën beperkt konden worden. Een ketogeen dieet wat rijk is aan eiwitten en goede vetten, en beperkt in koolhydraten, bootst het effect van vasten na. Door het hogere verzadigingsgevoel is het ook minder moeilijk om de calorieën lager te houden.

Effecten van een ketogeen dieet

Een ketogeen dieet blijkt op een aantal manieren effect te hebben op chronische pijn. Ik zal een paar van deze manieren bespreken.

Gewichtsverlies

Wanneer iemand begint met ketogene voeding, dan is een van de eerste resultaten dat het lichaamsgewicht afneemt. Dit zorgt voor minder belasting het lichaam, vooral van de gewrichten, wat al kan bijdragen aan afname van pijn.

Vetzuren

Over het algemeen is een ketogeen dieet rijker aan meervoudig onverzadigde vetten (MOV) dan een standaard Westers voedingspatroon. Het blijkt dat deze vetten als agonist (activator) werken op PPAR. PPAR is een receptor die betrokken is bij de pijnzin (nociceptie). Wanneer deze receptoren geactiveerd worden, dan wordt de pijn verminderd, zowel ontstekingspijn als neuropatische pijn.

Sommige meervoudige onverzadigde vetzuren blokkeren pijn door activatie van de warmtegevoelige “transcient receptor potential vanilloid-1” (TRPV1), ook wel de capsaïscine receptor genoemd. Deze receptor komt voor op de pijnzenuwen en speelt een rol bij de verwerking van pijnprikkels. Wanneer deze actief is, neemt de gevoeligheid voor pijnprikkels af.

Misschien heb je wel eens gehoord van capsaïcine crème of pleisters? Deze worden voorgeschreven bij zenuwpijn, reumatische pijn, artrose en chronische jeuk. Capsaïcine is de stof die rode pepers zo heet maakt. Wanneer dit met een crème of pleister op de huid aangebracht wordt, maakt het de huid gevoelloos en remt de pijnprikkels. Nadeel is echter dat het middel zelf ook irriterend werkt en een branderige, rode huid kan veroorzaken. Hier moet je even doorheen want na een week of twee verdwijnt de reactie. Een voedingspatroon wat rijk is aan meervoudig onverzadigde vetzuren kan pijn van binnenuit verlichten zonder branderige en pijnlijke plekken.

Een tweede effect van vetten in voeding is de activatie van receptor GPR40 door vrije lange keten vetzuren. Hierdoor wordt zowel ontstekingspijn als neuropatische pijn verminderd. Bij Westerse vetrijke voedingspatronen wegen de pijnstillende effecten door GPR40-activatie niet op tegen de pro-inflammatoire werking van de voeding. Dit komt mede door gebruik van ontstekingsbevorderende plantaardige oliën, zoals zonnebloemolie.

Ketonen

Ketonen die vrijkomen bij vasten, calorierestrictie en ketogene voeding kunnen pijn verlichten via verschillende mechanismes:

  1. Ketonen remmen het NLRP3 inflammasoom. Dit is een soort schakelmechanisme wat bij activatie een reactie van het immuunsysteem oproept. Hierdoor ontstaat een ontstekingsreactie die kan bijdragen een verhoogde pijnbeleving. Remming van dit schakelmechanisme heeft dus nut bij de behandeling van chronische pijn.
  2. Verhoging van ketonen in het lichaam zorgt voor meer aanmaak van energie (ATP). Dit draagt bij aan herstel van de energiebalans wat onrustige en pijnlijke (zenuw)weefsels helpt genezen.
  3. Behandeling met ketonen reguleert glutamaat en zijn receptoren, GABA en zijn receptoren en kaliumkanalen. Deze neurotransmitters, receptoren en kanaaltjes zijn allen betrokken bij de regulering van prikkeloverdracht. Glutamaat verhoogt prikkeloverdracht, en GABA verlaagt het. Een voortdurende hoge prikkeloverdracht en activering van de glutamaatreceptor en de NMDA-receptor doet pijn ontstaan of toenemen. De kaliumkanalen zijn betrokken bij het vuurgedrag van de neuronen die de pijninformatie doorgeven naar het brein. Sluiting van die kanalen verhoogt de gevoeligheid van pijnreceptoren wat een rol speelt bij chronische pijn. Een ketogeen dieet optimaliseert werking van de kaliumkanalen. Tevens zorgt het voor een betere balans tussen glutamaat en GABA waardoor minder overprikkeling plaatsvindt.
  4. Insulineresistentie speelt een rol in verhoging van ontstekingsreacties en de daarmee gepaard gaande pijnprikkels. Door koolhydraatarme voeding, wat een ketogeen dieet ook is, wordt insulineresistentie snel verlaagd wat een gunstige werking heeft op het immuunsysteem en de ontstekingsreacties vermindert.
  5. Bij mensen die een ketogene leefstijl volgen is er minder sprake van oxidatieve schade wat zorgt voor minder schade aan cellen en weefsels in het lichaam. Hierdoor wordt het immuunsysteem minder geactiveerd. Ook dit is een factor in vermindering van pijnprikkels.
  6. Een ketogeen dieet zorgt voor toename van adenosine in het lichaam wat een anti-inflammatoire werking heeft en daarmee pijn vermindert.

Dit zijn de voornaamste werkingsmechanismes die beïnvloed worden door een ketogeen dieet en daarmee zorgen voor afname van chronische pijn. Let wel dat het langer duurt voordat het pijnstillende effect merkbaar is. De bloedsuikerspiegel verlagen en in ketose raken kan binnen een paar dagen, de metabole effecten op het pijngevoel hebben meer tijd nodig.

Exogene ketonen

Er zijn ketonen supplementen op de markt waarmee snel een verhoging van de concentratie ketonen bereikt kan worden. Ideaal, zou je denken, dan hoef je al die moeite met zo’n dieet niet te doen. Tijdelijk suppleren met ketonen kan een oplossing zijn om snel in ketose te komen. Maar als je niets verandert aan je voeding, dan zul je voor lange tijd dit moeten blijven innemen, een paar keer per dag zelfs. Je mist ook de effecten van de vetzuren die je zou binnenkrijgen met ketogene voeding. Wat je wel zou kunnen doen is een kickstart maken naar ketose met deze ketonendrankjes en tegelijkertijd je voeding aanpassen tot ketogeen. Na korte tijd zul je dan kunnen stoppen met de supplementen. Op die manier zou je er voordeel van kunnen hebben. Echter, als je een gezond en goed samengesteld ketogeen dieet start, dan ben je ook binnen 2-3 dagen in ketose. De keuze is aan jou natuurlijk.

Pijn, je kunt er wat aan doen

Bottomline van dit artikel is dat het mogelijk is om door middel van voeding en leefstijl chronische pijnklachten te verminderen. Daar waar medicijnen niet altijd goed werken en bijwerkingen hebben, is deze manier van pijnbestrijding onschadelijk. Sterker nog, het is juist gezond. Met een ketogeen dieet verbetert de gezondheid sterk en dat is een grote factor in het oplossen van de pijn. Het is zeker de moeite waard om je klanten met chronische pijnklachten een ketogeen dieet te laten volgen.

Wil je hier meer over leren? De bijscholing Ketogene Therapie biedt je alle ins en outs van ketogene diëten als therapie bij verschillende ziektebeelden. Meer informatie is te vinden op de website.

Heb je na het lezen van dit artikel nog vragen? Neem gerust contact met me op.

 

Bronnen:

Ketogenic Diet and Metabolic Therapies” – Susan A. Masino

Masino, S.A. and Ruskin, D.N. Ketogenic Diet and Pain. J. Child Neurol.,  2013, doi: 10.1177/0883073813487595 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4124736/

 

 

Regelmatig krijg ik artikelen doorgestuurd van voedingsexperts die verklaren dat een ketogeen dieet gevaarlijk kan zijn voor mensen met schildklierproblemen.

Vanzelfsprekend dat mensen schrikken van zo’n bewering. Maar is het terecht? Klopt die bewering wel? In dit artikel leg ik uit dat keto niet gevaarlijk is voor de schildklier.

Schildklierhormonen zijn essentieel voor goede groei en ontwikkeling. Ze spelen een rol in bijna elke cel van het lichaam in het reguleren van ons metabolisme en energieverbruik in rust. Het is een bekend gegeven dat voeding de schildklierhormoonspiegels kan beïnvloeden en dat koolhydraatarme diëten dat ook doen. Bij elk dieet, of dat nou vetarm of koolhydraatarm is, gaan honger en flinke caloriebeperking gepaard met een verminderde schildklierfunctie. Dit is een overlevingsmechanisme wat in werking treedt bij hongersnood. Hiermee wordt het metabolisme vertraagd en energie bespaard. Dit gebeurt ongeacht de samenstelling van de voeding. Een ketogeen dieet bootst een toestand van verhongering na, zelfs als de calorieën niet beperkt worden. Dan kan je aannemen dat de schildklier daarop reageert.

Hoe werkt het eigenlijk?

Als in het lichaam lagere schildklierhormoonspiegels waargenomen worden, dan zal de hypothalamus TRH (Thyrotropin Releasing Hormone) vrijgeven. Daarop reageert de hypofyse om TSH (Thyroid Stimulating Hormone) af te geven. TSH bindt zich aan de schildklier en stimuleert de afgifte van T4, ook wel thyroxine genoemd, wat inactief schildklierhormoon is. Het inactieve hormoon T4 dient omgezet te worden in de actieve vorm T3. Dit gebeurt voor een klein deel in de schildklier zelf, maar voornamelijk in perifeer weefsel zoals de lever. Wanneer de T4-niveaus een bepaalde drempelwaarde bereiken, wordt de afgifte van TRH geremd. Hierdoor vertraagt de afgifte van T4 tot het niveau weer laag genoeg is om weer de afgifte van TRH te stimuleren. En zo gaat deze cyclus voortdurend verder.

Wat gebeurt er als iemand een ketogeen dieet gaat volgen? De strikte koolhydraatbeperking kan een verlaging van het actieve schildklierhormoon T3 veroorzaken. Ongeacht of de calorie-inname beperkt wordt, of niet. Een daling van T3 betekent echter niet dat de schildklier minder actief is, of dat er sprake is van hypothyreoïdie. Het ziektebeeld hypothyreoïdie heeft niet alleen als kenmerk een daling van T3, maar ook een daling van het energieverbruik (rustmetabolisme) en abnormaal hoge TSH-niveaus en abnormaal lage T4-niveaus. Na daling van T3 zouden we een verlaging van de stofwisseling verwachten. In onderzoek naar ketogene diëten wordt dit echter niet aangetoond.

Schildklier en keto-adaptatie

Keto-adaptatie gaat verder dan alleen het switchen van brandstofbron (van glucose naar vet). Er is aangetoond dat ketogene diëten de insuline- en leptinegevoeligheid verbetert, ontstekingen doet afnemen en nog veel meer positieve effecten heeft. Het is mogelijk zo dat de schildklier bij keto-adaptatie normaal functioneert bij andere hormoonspiegels. Bijvoorbeeld verlaagd insuline en T3, maar betere insulinegevoeligheid.

Diverse onderzoeken laten dit ook zien (zie bronvermelding). Er werden wel verlaagde T3-niveaus gemeten maar geen verhoging van T4. Dit zou je wel verwachten bij een onderfunctie van de schildklier. Dit werd echter niet aangetoond bij onderzoek naar het ketogeen dieet. De t4-niveaus veranderen nauwelijks, of daalden zelfs iets. Met andere woorden, het lichaam vroeg niet om meer T3, ondanks de daling. Koolhydraatbeperking heeft blijkbaar een ander effect dan verhongering.

Hoe kan dit? Mogelijke verklaringen waarom keto-adapted personen op een koolhyraatarm dieet goed functioneren met lagere T3-waardes, zonder andere symptomen van hypothyreoïdie.

  • Het glucoseverbruik wordt tijdens keto-adaptatie aanzienlijk verminderd. Door gebruik van vetzuren en ketonen wordt het lichaam minder afhankelijk van de glucosestofwisseling. Hierdoor is minder behoefte aan T3 om het koolhydraatmetabolisme te reguleren. Het is bekend dat schildklierhormonen glucosetransport en glycolyse stimuleren, zoals de functie van GLUT-4, die nodig is voor glucosetransport in de cel.
  • Gevoeligheid voor T3 neemt toe waardoor er minder T3 nodig is.
  • Een kenmerk van keto-adaptatie is het eiwitsparende effect, dit voorkomt spierafbraak. Ook dit draagt bij aan lagere T3-spiegels.

Kwaliteit van vetten

Bij een ketogeen dieet is de kwaliteit van de vetten die je eet van groot belang. Een goed samengesteld ketogeen dieet bevat weinig omega-6 vetzuren. Deze vetzuren staan erom bekend ontstekingsreacties in het lichaam te bevorderen, wat een factor is in het ontstaan van hypothyreoïdie.

Ze zijn te vinden in geraffineerde plantaardige oliën zoals zonnebloem-, koolzaad-, saffloer-, maïs-, soja- en katoenzaadolie. Kies liever voor koudgeperste virgine olijfolie, kokosolie, roomboter of ghee. Een goed samengesteld ketogeen dieet werkt juist ontstekingsverlagend wat de schildklierfunctie bevordert.

Als er een beschuldigende vinger wordt gericht op het ketogeen dieet als oorzaak van schildklierproblemen, dan moet vooral gekeken worden naar de kwaliteit van de vetten.

Schildklierproblemen?

Heb je bestaande schildklierproblemen zoals hypothyreoïdie, dan is het verstandig om alle schildklierwaardes te laten testen. Dat wil zeggen: TSH, T4, T3, rT3 en antistoffen. Regulier wordt meestal alleen TSH en T4/T3 getest wat een incompleet beeld geeft. Er zal vervolgens gekeken moeten worden naar leefstijlfactoren uit heden en verleden zoals voeding, slaap, stress en traumatische gebeurtenissen. Elk mens is uniek en de reacties in het lichaam ook.

Luister goed naar je lichaam en vraag eventueel advies bij een gezondheidsprofessional met veel kennis van de schildklier, zoals een orthomoleculair therapeut. Als de T3-waardes gedaald zijn, maar de andere schildklierwaardes zijn goed, en je voelt je ook goed (heel belangrijk!!), dan hoef je je geen zorgen te maken.

In tegendeel juist, een ketogeen dieet helpt het energiemetabolisme in het lichaam te verbeteren waardoor ook de schildklier beter gaan functioneren. Experimenteer hier niet zelf mee maar laat je erbij begeleiden.

Bronnen:

  1. Phinney SD, Horton ES, Sims EA, Hanson JS, Danforth E Jr, LaGrange BM. Capacity for moderate exercise in obese subjects after adaptation to a hypocaloric, ketogenic diet. J Clin Invest. 1980; 66:1152-61.
  2. Phinney SD, Bistrian BR, Wolfe RR, Blackburn GL. The human metabolic response to chronic ketosis without caloric restriction: physical and biochemical adaptation. Metabolism. 1983; 32:757-68.
  3. Phinney SD, Bistrian BR, Evans WJ, Gervino E, Blackburn GL. The human metabolic response to chronic ketosis without caloric restriction: preservation of submaximal exercise capability with reduced carbohydrate oxidation. Metabolism. 1983; 32:769-76.
  4. Volek J, Sharman M, Gómez A, Judelson D, Rubin M, Watson G, Sokmen B, Silvestre R, French D, Kraemer W. Comparison of energy-restricted very low-carbohydrate and low-fat diets on weight loss and body composition in overweight men and women. Nutr Metab (Lond). 2004; 1:13.
  5. Bisschop PH, Sauerwein HP Endert E, Romijn JA. Isocaloric carbohydrate deprivation induces protein catabolism despite a low T3-syndrome in healthy men. Clinical Endocrinology 2001; 54:75-80.
  6. Volek JS et al. 2002. Body composition and hormonal responses to a carbohydrate-restricted diet. Metabolism. 51(7):864-870.

Deze week verscheen in het vakblad van de beroepsvereniging MBOG een interview met mij over de nieuwe nascholing Ketogene Therapie.

Lees in dit interview meer over mijn ervaringen met een voedingsmethode die echt een omslag in gezondheid en energiehuishouding teweeg kan brengen.

“Een ketogene status stelt je lichaam in

staat om ketonen te gaan gebruiken voor

energiehuishouding. Dat is evolutionair

gezien je overlevingsmechanisme.”

Met dank aan MBOG en Sacha Joseph van den Ende van Inspired Communications.

 

Hoe is het gesteld met onze afweer en veerkracht?
Nu komt aan het licht dat veel mensen, ondanks overgewicht, domweg ondervoed zijn. Het ene na het andere onderzoek laat zien dat er tekort is aan vitamines zoals C, D en nu K, mineralen, goede vetzuren enzovoorts. Allemaal voedingsstoffen die hard nodig zijn voor het goed functioneren van je lijf. Goede voeding is geen hype, of ding voor foodies, het is essentieel! Als er iets duidelijk is geworden uit de Corona-crisis waar we wereldwijd in beland zijn, dan is het dat de ernstige gevallen vaak een onderliggend ziektebeeld bleken te hebben. Meestal bewust maar ook vaak onbewust.  Een goede gezondheid en sterke afweer zijn meer dan ooit van levensbelang.

Het coronavirus drijft op de spits wat we ergens al lang wisten, namelijk dat veel te veel mensen verzwakt zijn. Hierdoor zijn we bang, nemen we allerlei bijzondere maatregelen om het virus in te dammen. Maar er wordt vergeten om de mens sterker te maken. Dat doe je niet met een vaccin maar door je afweer te versterken. Hoe je dat doet? Begin met de tips die in dit leefstijl advies staan.

Uit diverse onderzoeken blijkt er een sterke relatie te zijn tussen de ernst van corona, leefstijlziekten, stofwisseling en afweer. Een goede leefstijl blijkt cruciaal te zijn om een eventuele besmetting met het virus goed te doorstaan. In plaats van afwachten kun je al het verschil maken. In samenwerking met experts op het gebied van gezondheid en leefstijl stelden we een praktisch leefstijladvies samen met als onderwerpen:

  1. Eet gezond
  2. Eet minder vaak
  3. Rook niet
  4. Slaap voldoende
  5. Blijf in beweging
  6. Koester zonlicht
  7. Voorkom stress en angst
  8. Vitamines & mineralen

Deel het met zoveel mogelijk mensen want hoe meer mensen dit gaan naleven hoe minder een virusinfectie ons in de greep heeft. Je vindt het leefstijladvies hier.

Met dank aan het team experts op gebied van leefstijl en gezondheid:

Kedgeree met broccolirijst

Voor de nieuwsbrief van Bonusan schreef ik dit snelle en verrassende ketogene recept. Maak eens kennis met kippers, in Nederland noemen we ze “brado” of gerookte haring. In dit recept gecombineerd met broccolirijst.

Je vindt het recept via deze link.

Deze maand schreef ik een artikel voor de online nieuwsbrief van Bonusan wat veel wordt gelezen door orthomoleculair therapeuten en andere gezondheidsprofessionals. Lees hier het begin en wil je verder lezen, klik dan op de link

“De populariteit van het ketogeen dieet groeit snel. Bij het grote publiek wordt dit dieet gezien als methode om snel af te vallen. Sommigen weten ook dat het te gebruiken is om de bloedsuikerspiegel te reguleren en zo diabetes type 2 om te keren. Er is echter ook nog veel onduidelijkheid over dit dieet. Er bestaat zelfs angst dat het misschien toch niet zo gezond is of dat het tekorten oplevert. In dit artikel leggen we de basisprincipes van het ketogeen dieet uit en waarom dit een krachtige therapeutische interventie kan zijn voor vele van uw cliënten.

Wat is een ketogeen dieet?

Het ketogeen dieet is zeer koolhydraatarm en vetrijk. Met vetrijk wordt bedoeld dat er gezonde vetten zoals olijfolie, kokosolie, roomboter en ghee aan het eten worden toegevoegd naast het gebruik van vetrijke voeding zoals vette vis, avocado, noten en zaden….. “

…. verder lezen? Klik op de link voor het hele artikel.

Ben je begonnen met een ketogene leefstijl en heb je ineens slaapproblemen gekregen? Val je slechter in slaap, of lig je plotseling vaker wakker? Dit kan komen doordat je lijf moet wennen aan de nieuwe stofwisseling. Het is een bijverschijnsel waar veel mensen zich zorgen om maken. In deze blog geef ik je een aantal tips hoe je weer lekker kunt gaan slapen.

Oorzaken van slaapproblemen

Er zijn mensen die voor de switch naar ketogeen eten al slecht sliepen.  Oorzaken van een slechte nachtrust kunnen zijn:

  • Stress, anxiety, depressie
  • Alcohol of misbruik van bepaalde middelen
  • Hormonale disbalans
  • Bepaalde ziektebeelden
  • Medicijnen
  • Slaapapneu
  • Koffie of andere stimulerende middelen

Ga bij jezelf eens na of de slaapproblemen er voorheen ook al waren en wat de mogelijke oorzaak kan zijn. Sliep je echter prima en werd dat ineens veel slechter toen je met een ketogeen dieet startte? Dit kunnen mogelijke oorzaken zijn:

Ketogriep

Klinkt niet zo fijn! Wat is het? Dit komt vaak voor in de eerste dagen tot soms wel 2-3 weken na aanvang van een ketogeen dieet. Zodra de dagelijkse hoeveelheid koolhydraten beperkt wordt tot maximaal 30 gram komt het lichaam tijdelijk in een energiecrisis. Deze situatie voelt als een griepje en kan zorgen voor slaapproblemen. Je kunt de ketogriep herkennen aan een algeheel gevoel van malaise, spierpijn, hartkloppingen, prikkelbaarheid, slecht geheugen, buiten adem zijn, hoofdpijn en slecht slapen.

Te veel energie

Je wilde meer energie en nu heb je te veel. Nu je minder koolhydraten eet en meer vet gaat je lichaam omschakelen naar een andere energiehuishouding. En wat blijkt? Vetten leveren meer meer langdurige energie. Joepie, zou je zeggen… maar ’s nachts kan dat ervoor zorgen dat je wakker ligt en je zelfs energiek en uitgerust voelt, ver voordat je wekker gaat. Gebruik je naast je nieuwe eetpatroon ook MCT-olie of drink je Bulletproof Coffee, dan geeft je dat een energieboost.

Stress door keto en vasten

De plotselinge ommezwaai van glucose- naar vetverbranding kan je lichaam stress opleveren. Zeker als je al last had van stress voordat je begon. Je lichaam wordt ineens in een energiecrisis gestort nu je veel minder koolhydraten eet en moet aan de bak om een nieuwe energiebron te vinden. Start je ook meteen met vasten (Intermittent Fasting) dan wordt de druk nog hoger en dit is stress voor je lijf. Hierdoor maak je meer van het stresshormoon cortisol aan waardoor je ’s nachts moeilijker slaapt.

Vochtafvoer

Door het minderen van koolhydraten wordt je voorraad glycogeen aangesproken. Dit is de opslag voor koolhydraten in je lever en spieren. Glycogeen houdt vocht vast, ongeveer 4 gram vocht per gram glycogeen. Nu je glycogeen op begint te raken komt het vocht vrij en moet afgevoerd worden. Dit zorgt ervoor dat je vaker moet plassen… ook ’s nachts.

Disbalans elektrolyten

Met het water wat je lichaam loslaat spoelen ook zouten weg. Die zouten worden ook wel elektrolyten genoemd en spelen een rol bij allerlei belangrijke processen. Ze zijn betrokken bij geleiding van zenuwprikkels, de spiersamentrekking, de vochtbalans en de regulering van de PH-balans. Elektrolyten zijn onder andere: natrium, kalium, magnesium en calcium. Een disbalans of een tekort zorgt voor de symptomen van de ketogriep.

Tips om beter te slapen

De slaapproblemen bij de start van een ketogene leefstijl zijn meestal tijdelijk. Duurt het je te lang of heb je er veel last van dan volgen hier tips om beter te slapen.

Eet niet te laat

Zorg ervoor dat je niet eet in de uren voor het slapen gaan. Het liefst eet je niets meer na 19.00 uur. Zo kan je spijsvertering zijn werk doen en kan je alvast wat van de energie verbruiken die je net hebt binnengekregen.

Geen cafeïne ’s avonds

Cafeïne stimuleert de vetstofwisseling onder andere door de stimulatie van adrenaline. Hoera! Goed nieuws, zou je zeggen… Klopt, maar het effect van cafeïne werkt lang door en als je het in de avond drinkt dan blijf je nog enige tijd vetten verbranden. En die vetten leveren dus veel energie wat je ’s nachts dan weer wakker houdt. Ook geeft de cafeïne een prikkel aan je bijnierschors waardoor er extra cortisol wordt geproduceerd en dat zorgt weer voor een stressprikkel. Het remt ook de aanmaak van melatonine, je slaaphormoon. Allemaal niet handig als je lekker wilt gaan slapen. Idealiter drink je na 14.00 uur ’s middags geen koffie meer. Ook zwarte en groen thee bevatten cafeïne. Probeer eens wat lekkere kruidentheetjes uit die je helpen ontspannen.

Regel je elektrolyten

Zoals gezegd, je verliest elektrolyten doordat je ook meer vocht afvoert en het tekort aan die elektrolyten zorgt voor de verschijnselen van de ketogriep. Drink meer water zolang je de klachten hebt en vul ook je elektrolyten aan. Daar bestaan allerlei supplementen voor maar het eenvoudigst is om over je maaltijd een snuf extra zout (liefst Keltisch zeezout of Himalaya zout) te doen én een snuf dieetzout. Dieetzout is zout wat minder natrium bevat en meer kalium. Met deze twee snufjes vul je zonder veel gedoe en kosten al twee elektrolyten aan. Alle elektrolyten komen voor in groenten, vooral in bladgroenten. Zorg dus dat je een goede portie ervan binnenkrijgt op een dag. Dagelijks een kopje zelf getrokken botten- of kippenbouillon levert je ook zouten en mineralen en is ook meteen goed voor je darmen. Heb je nog steeds last van de ketogriepklachten, dan kan je gaan suppleren met magnesium citraat. Neem je dit in voor het slapen gaan dan draagt dat ook bij aan ontspanning en betere slaap. Calcium hoeft meestal niet aangevuld te worden maar natrium, kalium en magnesium wel.

Lichtmanagement

Onder invloed van de schemering en het donker produceert je lichaam het hormoon melatonine. Dit hormoon zorgt ervoor dat je inslaapt en doorslaapt. Heb je een tekort aan melatonine dan lukt goed slapen niet. Ook hier is suppleren meestal niet nodig. Kunstlicht blokkeert de aanmaak van melatonine. Vooral het blauwe licht van de TV, mobiele telefoon, computer en tablet doen dat. Probeer eens of je beter slaap door ’s avonds eerder te stoppen met kijken naar je schermen. Heb je de functie ‘Night Shift’ op je telefoon en andere schermpjes stel die dan in. Die zorgt ervoor dat je scherm ’s avonds minder blauw licht afgeeft en wat geler wordt. Zit die functie er niet op, ga dan op zoek naar de app ‘f.lux’. Zorg ook voor minder felle of witte verlichting in je huis. Of gebruik een dimmer. Zonder al dat felle licht wordt melatonine beter aangemaakt en slaap je beter.

Zorg voor rust

’s Avonds laat nog sporten activeert je lichaam te veel waardoor weer adrenaline en cortisol worden aangemaakt. Inmiddels weet je dat die twee hormonen je wakker houden. Zorg in de laatste uren van je dag dat je tot rust komt en ontspant. Werk ook niet te lang door en stop op tijd. Lees een goed boek, ga nog een blokje om of doe wat ontspannende oefeningen zoals yoga. Kom je tot rust door het kijken van een goede film? Overweeg dan eens een oranje bril te kopen die het blauwe licht van je TV filtert. Breng regelmaat aan in je slaapritme, je biologische klok is niet berekend op te veel variatie in slaaptijden. Af en toe een nachtje laat kan geen kwaad, maar zorg op de andere dagen voor min of meer vaste slaaptijden.

Eet meer koolhydraten

Dat klinkt tegenstrijdig want die wilde je nu juist minderen. Waarschijnlijk is de overgang van een normaal Westers voedingspatroon met veel koolhydraten naar een ketogene leefstijl iets te heftig voor je. Zorg voor een afbouwfase waarin je stap voor stap minder koolhydraten gaat eten. Op die manier kan je lichaam rustig wennen aan de nieuwe situatie en ervaar je minder stress ervan. Ook de ketogriep kan je hiermee grotendeels voorkomen. Het Keto Leefstijl Programma helpt je hierbij door middel van fases. De derde fase is pas de ketogene fase. Zo maak je gemakkelijker de switch naar vetverbranding en houd je het veel beter vol.

Probeer ook eens om de meeste van je koolhydraten ’s avonds te eten. Zorg voor wat meer groenten van de van Oranje A lijst (zie de Keto Leefstijl Lijsten), of wat fruit van de Oranje B lijst. Op die manier daalt je bloedsuikerspiegel ’s nachts niet te veel. Een te lage bloedsuikerspiegel in de nacht is een stressprikkel en dan komt er cortisol (daar is ie weer) vrij en schiet je wakker.

Keto Leefstijl Programma

Het programma is opgebouwd in vier fases. Fase 1 is bedoeld als nulmeting en om je doelen te stellen. In die week verander je nog niets aan je voeding. De tweede fase laat je beginnen met het volgen van de Keto Leefstijl Lijsten. Je eet hierdoor al veel minder koolhydraten maar nog niet zo weinig dat je er ketogriep van krijgt. Pas in de derde fase beperk je de koolhydraten tot maximaal 30 gram per dag waardoor je in ketose kunt komen. Doordat de overstap naar vetverbranding en ketonen langer duurt, kan je stofwisseling eraan wennen en heb je veel minder last van de vervelende verschijnselen van de ketogriep waaronder slaapproblemen. Je zult zelfs merken dat je tijdens het programma beter gaat slapen dan ooit. In Fase 4 heb je dan blijvend je nieuwe leefstijl ontwikkeld en komt er weer wat meer ruimte voor gezonde koolhydraten zodat je er jaren mee vooruit kunt.

Wil je een grotere kans van slagen van je goede voornemens om slanker, gezonder en energieker te worden? Meld je dan aan voor het Keto Leefstijl Programma. 

Slaapproblemen? Zoek hulp

Heb je al lange tijd slaapproblemen, los van een ketogene leefstijl? Praat eens met je arts maar laat je niet te snel slaapmiddelen voorschrijven. Wil je op zoek naar de oorzaak en het mechanisme achter je slaapproblemen? Ga dan op zoek naar een goede orthomoleculaire therapeut. Die kan je helpen met in kaart brengen wat de de achterliggende reden is en hoe je beter kunt gaan slapen.


Laat je emailadres achter voor de nieuwsbrief én ontvang de Keto Leefstijl Lijsten. Deze lijsten zijn een heel handig hulpmiddel voor je nieuwe ketogene leefstijl én je blijft op de hoogte van het laatste nieuws. Met je gegevens wordt zorgvuldig omgegaan en je kunt je altijd eenvoudig afmelden.



Heb je gelezen over insulineresistentie en wil je weten hoe het bij jou zit? Doe dan de gratis Insulineresistentie Check.




Over Louisette

Louisette is specialist ketogene therapie en leefstijl, en oprichter van Ketogenics Institute. Haar missie is om zoveel mogelijk mensen de kracht van ketogene voeding te laten ervaren. Voor professionals is er de geaccrediteerde bijscholing Ketogene Therapie en Ketogene Voeding en Leefstijl zodat zij bij hun klanten deze krachtige interventie kunnen inzetten. Voor iedereen die zelf wil voelen wat een ketogene leefstijl met je doet, is er het Keto Leefstijl Programma.

Verbeter de energie in je lijf en in je bol, voel je gezonder en sterker worden en kom op een goed gewicht.